Straatnamen in het nieuws
In 1978 verscheen het eerste postcodeboek; bedoeld voor het opzoeken van de postcodes, die voor de automatisering zo nuttig zijn. In dit boek waren alle straatnamen fors ingekort. Bijvoorbeeld 'SWILDENSSTR' in plaats van 'Predikant Swildensstraat'. En hoewel die fors ingekorte schrijfwijze van de straatnamen niet verplicht was, werd die toch door veel postverzenders overgenomen. Daarom ging het volledig fout wat betreft de schrijfwijze van ons erfgoed en cultuurbezit aan straatnamen. Organisaties met een antireligieus, vrouwonvriendelijk, anti-joods, of wat dan ook voor een slecht karakter, hadden het nauwelijks grondiger kunnen aanpakken. Uit alle straatnamen, en daarmee van alle facturen, brieven en andere poststukken verdwenen woorden als: Predikant, Prelaat en Vicaris; Betsy, Hannie, Marga, Augusta, Roosje en Wilhelmina; Abraham, David, Jonas en Daniël; Rhijnvis, Mahatma, Immanuel, enzovoort. Wat overbleef was dikwijls onuitspreekbaar gebrabbel als: Aa plnts, Astr, Egpldrwg, Htg Janln, Rynblvd, Rastr en IJstr. Het doel van deze website is het bevorderen van het goed gebruik van de computer, te beginnen bij de straatnamen. Allereerst door het herstellen van alle straatnaamverminkingen. Daarna door het uitsluitend gebruiken van de officiële schrijfwijze. Dit vraagt niet alleen om directe acties voor straatnaambehoud (zie aldaar), maar ook om de versterking van de motivatie voor zulke acties, door het bevorderen van de belangstelling voor straatnamen als een belangrijk cultuurbezit. Dit is op deze website een van de hoofdstukken die willen bijdragen aan meer belangstelling voor straatnamen.
Hierbij doet zich een probleem voor ten aanzien van straatnamen die in het nieuws komen om een vervelende reden. Deze website koestert de hoop, mèt Remco Campert (column Volkskrant 27-03-2002), dat in die gevallen de vreugde over het beter bekend worden van ook die straatnaam het bij veel websitebezoekers zal winnen van de herinnering aan de vervelende gebeurtenis, die aanleiding was voor vermelding in dit hoofdstuk.(Zie Johan Broedeletstraat).
Inhoud
•Aad Mansveldstraat •Abel Tasmanweg •Agunnarydweg •Amersfoortsestraat •Amsterdamsestraatweg •Antheunisstraat •Apollolaan •Armoedestraat •August Allebéplein •Baekelandplein •Baljuwslaan •Bilderdijkstraat •Boelstraat •Bos en Lommerplein •Boulevard Lannes •Brammelerstraat •Burgemeester Conraetzstraat •Burgemeester De Vlugtlaan •Carnegieplein •Christiaan de Wetstraat •Claude Debussystraat •Colijnstraat •Cornelis Vreeswijk Plantsoen •Crayenesterlaan •Czaar Peterstraat •Daguerrestraat •Dapperstraat •De Clercqstraat •Doctor Poletlaan •Domselaerstraat •Dong Khoi •Duurste Winkelstraten •Eilbrachtstraat •Eise Eisingastraat •Emma •Erectieplein •Gamal Abdel Nasser-plein •Gerrit van der Veenstraat •Grote Markt •Hamas straten •Hannover Street •Hart Nibbrigstraat •Heilwigstrasse •Het Rond •H.J.A.M.Schaepmanstraat •H.J.E. Wenckebachweg •Jack Kerouac Street •Jacob Bontiusplaats •Jacob Roggeveenstraat •Jacob van Lenneplaan •Jan Ligthartstraat •Jan van Eijckstraat •Jan van Galenstraat •Javastraat •Johan Braakensiekhof •Johan Broedeletstraat •Jonas Daniel Meijerplein •Joost den Draaijerrotonde •Jules Vernehof/weg •Kalverstraat •Keileweg •Krimineelstraat •Krochmalna (Stijfselstraat) •Kuunskop •Laakmorsweg •Lange Voorhout •Laurierstraat •Laweiplein •Linnaeusstraat •Majoor Bosshardtplantsoen •Marianne Philipsstraat •Marie Heinekenplein •Marienstraße •Mary Beystraat •Merwedeplein •Mies Bouwmanboulevard •Minervalaan •M J van Olmstraat •Moermanlaan •Museumplein •Ommerweg •Oostduinlaan •Otto-Suhr-Allee •Oude Groenmarkt •Parnassusweg •Pastoor Binckstraat •Penny Lane •Pierre Cuypershof •Piet Fransenlaan •Platz der Alten Synagoge •Plaza de Mayo •Praça dos Três Poderes •Praubstraat •Prinses Alexia Julianapad •Prinses Ariane Wilhelminapad •Pijlsteeg •Roncalliplatz •Rozengracht •Rue du général Bigeard •Rutgersstraat •Schakelstraat •Schiestraat •Schout van Hanswijkplein •Sibajakstraat •Sloop-straten •Spaarne •St. Annadreef •Stoffige straten in 2004 •Teilingerstraat •Thorbeckelaan •Toon Hermanssingel •Vaalrivierstraat •Van Bronckhorstlaan •Van Harenstraat •Van Rijnweg •Van Stolkweg •Van Woustraat •Veemarktstraat •Veerkades •Via Gladiola •Vliststraat •voetboogstraat •Waldorpstraat •Willem de Zwijgerlaan •Willem Duysvijver •Willem Einthovenstraat •Wim van Eststraat •Wrangelstraße •Zaailand •Zuster J.C.Croonhof
********
•Aad Mansveldstraat Straat die alleen voorkomt in de wijk Blommendael in Loosduinen, Den Haag (postcode 2553 NR). Vernoemd naar Aad Mansveld (1944 - 1991), die wordt gezien als hèt clubicoon van ADO Den Haag. In het voorjaar van 2007 was hij nog steeds Europees Topscorer. Hij won als verdediger met ADO en later FC Den Haag tweemaal de KNVB-beker. Al eerder, in 1993 en 1997 werden omliggende straten vernoemd naar andere sporthelden, zoals Abe Lenstra en Bep Bakhuijs. De straat kwam in het nieuws (Volkskrant 29-03-2007) omdat tegen de straatnaam bezwaar werd gemaakt. Door de toekomstige bewoners van de villaas in deze straat, op het voormalige terrein van Parnassia; voorheen het Christelijk Psychiatrisch Centrum Bloemendaal.
•Abel Tasmanweg Op donderdag 30 maart 2006 werd in Den Haag een bijzonder boek gepresenteerd: het in modern Nederlands hertaalde scheepsjournaal uit 1642-1643 van Abel Jansz. Tasman (1603 - 1659), ISBN 90 400 82057, waarvan het originele manuscript zich bevindt in het Haags Algemeen Rijksarchief. Dit gebeurde op een bilateraal symposium in het kader van vierhonderd jaar relaties tussen Nederland en Australië. Tasman zeilde als eerste om Australië heen en ontdekte het grote Australische eiland Tasmanië en Nieuw Zeeland. Hij werd geboren in het West-Groningse Lutjegast, gemeente Grootegast. In Lutjegast herinneren verschillende straatnamen aan zijn ontdekkingsreis. Zie Deel 3 in het hoofdstuk Straatnaamverklaring. Daartoe behoort de Abel Tasmanweg, in het postcodeboek abusievelijk ingekort tot A Tasmanweg. De nog verder ingekorte naam Tasmanweg vindt men alleen in Hoek van Holland en Venlo. In veel meer Nederlandse plaatsen zijn openbare ruimten vernoemd naar deze landgenoot die het letterlijk verder bracht dan vrijwel alle landgenoten van zijn tijd. In sommige plaatsen zelfs meer dan één: vijf in Gouda, en twee in Delfzijl, Groningen en Hoek van Holland. Een Abel Tasmanstraat vindt men in minstens 48 Nederlandse plaatsen. In Zuidhorn verlengd tot Abel J. Tasmanstraat. In Maasdijk ingekort tot A Tasmanstraat. En in 12 andere plaatsen nog verder ingekort tot Tasmanstraat. Vijf plaatsen hebben een Abel Tasmanlaan. Vier een Abel Tasmanplein. Een Abel Tasmanhof vindt men in Gouda vier keer: een Eerste, Tweede, Derde en een Vierde. Een Tasmanhof komt alleen voor in Hoek van Holland. Een naar Abel Tasman vernoemde kade, plantsoen en rede vindt men respectievelijk alleen in Haarlem, Voorschoten en Zoetermeer.
•Agunnarydweg Deze straat bestaat alleen in Groningen. Hij verbindt de Sontweg met de Scandinavieweg. En is de toegangsweg naar de Groningse vestiging van Ikea; een van de 220 vestigingen in 36 landen, waarvan er nog twaalf elders in Nederland staan. "Wie bedenkt nu zo'n straatnaam?" zette Annemarieke de Wit boven haar artikel over deze naam, in het eerste nummer van het nieuwe tijdschrift 'Stadsleven' dat verscheen in het najaar van 2006. Prijs: € 4,95. De straatnaam is aangedragen door Ikea en het resultaat van een prijsvraag onder haar medewerkers. Agunnaryd is de naam van een dorpje in het zuiden van Zweden. De geboorteplaats van de oprichter van Ikea, Ingvar Kamprud. De laatste letter in de naam Ikea verwijst naar de naam van dit dorp. De eerste twee letters van Ikea zijn de initialen van de oprichter. De tussenletter E verwijst naar de naam van de boerderij waar Kamprud opgroeide: Elmtaryd. Het is verder toeval dat Ikea in Groningen in een buurt ligt met straten die zijn vernoemd naar Scandinavische namen, zoals Helsinkistraat, Osloweg en Stockholmstraat.
•Amersfoortsestraat Een referendum in de gemeente Soest op 19 januari 2005 is nodig geweest voor de bouw van het Ecoduct over deze straat in Soesterberg (postcode 3769 AD-S en 3769 BR), ten behoeve van dieren zoals het edelhert, de boommarter, de hazelworm, de zandhagedis en de rosse woelmuis. Hoewel het actiecomité 'Gebukt onder Ecoduct' maar liefst 2727 handtekeningen verzamelde vóór het doorgaan van dit referendum, waren de voorstemmers vóór het Ecoduct uiteindelijk toch in de meerderheid. In nog drie andere Nederlandse plaatsen bestaat ook een Amersfoortsestraat: in 's-Gravenhage (2587 TV-W), Barneveld (3772 CE-L) en Amersfoort zèlf (3821 CA-C). Een Amersfoortsestraatweg vindt men in Bussum, Huizen, Hilversum, Laren NH en Naarden.
•Amsterdamsestraatweg
- Een straatnaam die voorkomt in zeven Nederlandse plaatsen: Abcoude, Baarn, Halfweg NH, Maarssen, Muiden, Naarden en Utrecht. De Utrechtse is het allerlangste (postcode 3513 AA-M; 3551 CA-Z; 3553 EA-K; 3555 HA-V).
- De Utrechtse straat speelde een hoofdrol in een proefproces dat op vrijdag 1 april 2005 werd geopend. In dit proces is de stad Utrecht gedagvaard door de Stichting Stop Luchtvervuiling Utrecht (SLU), die de naleving eist van de grenswaarde voor fijn stof: maximaal 35 dagen per jaar méér dan 50µg/m3. Volgens de SLU zou in deze straat, volgens berekeningen van de gemeente, deze norm in 2003 op maar liefst 127 dagen zijn overschreden. Op dinsdag 5 april 2005 (Volkskrant 06-04-05) volgde een groep Hagenaars, die met hulp van Milieudefensie een proefproces wil voeren over de vervuiling rond de Veerkades. Zie verder onder 'Stoffige Straten in 2004'.
- Eind september 2005 werd bekend dat de Utrechtse straat als eerste project werd gekozen door het Interventieteam Midden Nederland: een samenwerkingsverband van onder meer de gemeente Utrecht, de Belastingdienst en de Arbeidsinspectie. Er werd op grote schaal fraude aangetroffen op het gebied van belastingen, uitkeringen en sociale verzekering.
•Antheunisstraat Deze straatnaam komt alleen voor in Den Haag. Hij kreeg grote bekendheid door de belegering van een pand op 10 november 2004. Hierbij werden Jason W. en Ismail A. gearresteerd. Dit gebeurde in het kader van terrorismebestrijding. Zie verder 'Straatnaamverklaring', deel 4.
•Apollolaan Deze Amsterdamse straat kwam in het nieuws op 17 mei 2004 door de moord op Willem Endstra. Zie verder 'Straatnaamverklaring', deel 4. (Per straatnaam)
•Armoedestraat "Toneel van de armoedestraat", kopte de Volkskrant op 22 mei 2006. Een straatnaam die in Nederland niet bestaat; in België wèl. Het stond boven de recensie van een theaterproductie, getiteld 'Armoede', die op 19 mei in première ging in het Haagse theater Pierrot. Schrijver en regisseur was Majid Choukri; volgens Anita Schwab (telf.: 19-06-06), door de Volkskrant abusievelijk gespeld als Chowkri. Hij heeft wijkbewoners van het Haagse stadsdeel Laak, als vrijwillige amateurs, de relatie laten spelen tussen armoede en gezondheidsproblemen. De productie kwam tot stand door samenwerking tussen Stichting MOOI Laak, Vadercentrum Adam, Theater Pierrot en de Haagse GGD. Minstens twee volle zalen beluisterden teksten als: "En ik, ik kom uit Armoedestraat. Daar wonen de Marokkanen en de Turken."
•August Allebéplein Dit Amsterdamse plein, vernoemd naar de schilder en tekenaar Allebé (1846-1927) kwam in het nieuws op zondag 14 oktober 2007. De dag dat de 22-jarige Bilal B. het aldaar gelegen politiebureau binnendrong en twee agenten zeer ernstige meswonden toebracht. De dader zèlf werd daarbij doodgeschoten; aanleiding voor dagenlange onrust in de omgeving, waaronder autobranden. In Ede Gld. kent men de ingekorte straatnaam Allebéstraat.
•Baekelandplein Dit Eindhovense plein is in het nieuws gekomen nadat de gemeente had besloten om alle raamprostituees hier bijeen te brengen. Het plein werd in februari 2005 voor deze bestemming in gebruik genomen. Zie verder 'Straatnaamverklaring', deel 4.
•Baljuwslaan Deze Haarlemse straatnaam (postcode 2011 ME-G) kwam in het nieuws toen de politie in de nacht van zondag 16 oktober op maandag 17 oktober 2005 in heel Nederland invallen deed in clubhuizen en woningen van bestuurders en leden van de motorclub Hells Angels. Het aldaar staande pand van de Hells Angels bleek echter leeg. Voor de verklaring van deze Haarlemse straatnaam, die door de Volkskrant (18-10-05) foutief werd gespeld als Baljuwstraat, zie deel 4 in hoofdstuk 'Straatnaamverklaring'.
•Bilderdijkstraat Kappen die bomen, of niet kappen. Ze vangen fijn stof uit de lucht, dus niet kappen. Maar als de bomen er niet staan waait het beter door, dus wèl kappen. Door dit dilemma kwam eind 2005 de Amsterdamse Bilderdijkstraat in het nieuws. Het feitelijke dilemma was overigens luchtkwaliteit versus de veiligheid van het nieuwe fietspad: "Als zou blijken dat de luchtkwaliteit door de kap verslechtert, hadden we misschien een wat onveiliger fietspad geaccepteerd". (Volkskrant 29-10-2005). Zie deel 4 in hoofdstuk 'Straatnaamverklaring' voor een toelichting op de naam 'Bilderdijk' die in minstens 100 Nederlandse plaatsen bij de straatnaamgeving is toegepast.
•Boelstraat Een straat die alleen voorkomt in Rotterdam. Postcode 3081 TE en TH. Kwam in het nieuws op maandag 18 september 2006, door de vondst door de politie - in een portiekwoning aldaar - van wapens, grondstoffen en rechts-extremistische documenten. De straat is vernoemd naar Gijsbert Maertensz. Boel, schepen van het door Rotterdam geannexeerde Charlois tussen 1677 en 1701, het jaar waarin hij overleed.
•Bos en Lommerplein Deze Amsterdamse openbare ruimte is genoemd naar een boerenhofstede uit de 18de eeuw. De naam komt alleen voor in Amsterdam. Ook nog met de straattypeaanduiding plantsoen en weg. Op dinsdagavond 11 juli 2006 kwam dit plein in het nieuws door de ontruiming van woningen, winkels, bibliotheek en kantoren; van o.a. maatschappelijk werkers en stadsdeelraad. Dit gebeurde na het bekend worden van nieuwe plaatsen van te lichte bewapening in het beton. De 190 bewoners moesten de nacht doorbrengen in hotels in Amsterdam en omgeving.
•Boulevard Lannes In deze Parijse straat woonde Edith Piaf, pseudoniem voor Édith Giovanna Gassion (1915-1963). De Franse chansonnière die ook wel de kleine mus werd genoemd. Haar bekendste chansons waren: Non, je ne regrette rien, Milord en La vie en rose. De straat is vernoemd naar de Franse Maarschalk Jean Lannes (1769-1809). Vanaf deze straat begeleidden zo'n veertigduizend fans haar naar haar laatste rustplaats op Père Lachaise.
•Brammelerstraat Straat die alleen voorkomt in Enschede, postcode 7511 JG. De betekenis van de naam is helaas nog onbekend. De straat kwam in het nieuws door een schietpartij met dodelijke afloop op zondagochtend 4 maart 2007. Het slachtoffer was de 44-jarige Edith Arends. Als dader wordt een 29-jarige tbs'er verdacht.
•Burgemeester Conraetzstraat Deze straat die alleen voorkomt in Venlo (postcode 5913 BA-C), kwam begin april 2005 in het nieuws doordat enige bewoners bezwaar maakten tegen de komst - op nummer 13 - van vier uitbehandelde tbs'ers.
•Burgemeester De Vlugtlaan Deze straat bestaat alleen in Amsterdam (postcode 1063 BG-T). Is vernoemd naar Willem de Vlugt (1872-1945), wethouder en burgemeester van Amsterdam. Ook nog kamerlid voor de ARP. De straat kwam op 18 november 2005 helaas in het nieuws door een moord. Het slachtoffer was een 27-jarige Surinamer. De dader, een vriend van hem, was een 24-jarige inwoner van Kudelstaart.
•Carnegieplein Dit Haagse plein is bekend, en is in 2004 extra in het nieuws gekomen, door het aan dit plein gelegen honderdjarige Vredespaleis; de zetel van het Internationale Gerechtshof. Voor de verklaring van de straatnaam zie onder 'Straatnaamverklaring', deel 4. Ter gelegenheid van het eeuwfeest verscheen als gedenkboek bij Martinus Nijhoff (€ 10,-; 070-3467949, Boekhandel A. Houtschild B.V.) de rijk geïllustreerde, door bibliothecaris Jeroen Vervliet samengestelde gids: 'The Peace Palace Library Centennial. The Collection as a Mirror of the Historical Development of International Law, 1904-2004.
•Christiaan de Wetstraat In deze straat in Dordrecht (3312 EC) vonden twee kinderen op maandag 24 april 2006 twee mortiergranaten, welke na de ontruiming van 20 woningen, leeg bleken. De straat is vernoemd naar Generaal Christiaan de Wet (1854 - 1922). Een van de boerengeneraals van Oranje Vrijstaat. Nog bij zijn leven zijn ook in verschillende andere Nederlandse plaatsen openbare ruimten naar hem vernoemd. In deel 2 (geschiedenis en praktijk) van het hoofdstuk 'Straatnaamgeving', wordt in de paragraaf over straatnaamwijzigingen door oorlogen, etc., reeds opgemerkt dat na afloop van de Zuidafrikaanse Vrijheidsoorlogen in 1902, vooral in de protestantse delen van Nederland, en ondanks de toenmalige officiële neutraliteitspolitiek, veel straten zijn vernoemd uit sympathie voor onze stambroeders in hun strijd tegen de Britten. Menige Transvaalbuurt dankt hieraan zijn ontstaan.
•Claude Debussystraat Deze Haagse straat, waarvan de naam ook nog voorkomt in Zaandijk, werd bekend door een familiedrama waarbij beide ouders en beide kinderen de dood vonden op zondag 27 november 2005. De straat is vernoemd naar een Franse componist. In Amsterdam is nog een laan naar hem genoemd. Zie verder onder Debussystraat - dus zonder voornaam - in deel 4 van hoofdstuk 'Straatnaamverklaring'.
•Colijnstraat "Strenge regels en vrouwelijke tederheid", kopte de Volkskrant op 19 juli 2005 boven een bericht over het Antillianenbeleid in zeven gemeenten, waarbij Dordrecht werd genoemd als positieve uitzondering. Daar géén problemen dus, volgens het onafhankelijke onderzoekbureau Doca. En dat allemaal door minstens vier projecten in de Colijnstraat in Dordrecht, waar Antilliaanse vrouwen de jeugd in het gareel houden. In meer dan 40 andere Nederlandse plaatsen is ook een openbare ruimte vernoemd naar de Nederlandse militair en staatsman Hendrikus Colijn (1869 - 1944). Na onthullingen in 1998 over Colijns harteloze optreden tijdens de Lombokexpeditie van 1894 dreigde deze 'Europese staatsman' nog even van de straatnaambordjes te worden verwijderd. In het Duitse plaatsje Ilmenau werd hij daarentegen begin oktober 2006 nog geëerd met de onthulling van een gedenksteen. (Sander van Walsum, Volkskrant 06-10-2006). Zie verder: http://nl.wikipedia.org/wiki/Hendrik_Colijn
•Cornelis Vreeswijk Plantsoen (28 posities!) Op 4 augustus 2007 werd op het IJmuidense strand deze openbare ruimte geopend, vernoemd naar de in die plaats geboren Nederlands-Zweedse zanger en liedschrijver Cornelis Vreeswijk (1937 - 1987). Dit is tot nu toe in Nederland de enige naar hem vernoemde straat. Dit gebeurde op initiatief van de bewoners van de strandhuisjes aldaar. In Nederland is hij vooral bekend geworden door de grote hit "De nozem en de Non". Zijn bekendheid in Scandinavië is echter veel groter. http://nl.wikipedia.org/wiki/Cornelis_Vreeswijk De Vreeswijkstraat in Tilburg ( postcode 5036 VA) is blijkens de namen van de omliggende straten vernoemd naar de Utrechtse plaats aan de Lek, tegenover Vianen, die sinds 1971 deel uitmaakt van de gemeente Nieuwegein. In deze gemeente is een rijpad, straatweg en Fort vernoemd naar de plaats Vreeswijk. De Haagse Vreeswijkstraat en het Amsterdamse Vreeswijkpad zijn ook vernoemd naar de plaats Vreeswijk. In Eerbeek bestaat de D.W. van Vreeswijklaan, meestal ingekort tot Van Vreeswijklaan.
•Crayenesterlaan Deze straat kwam in het nieuws in het najaar van 2005. Omdat daar 20 kanjers van bomen moesten worden omgezaagd. "Een laan zonder bomen is geen laan meer", kopte de Volkskrant op 19 september, boven een artikel over de aantasting van eenderde van alle paardekastanjes door een mysterieuze bloedingsziekte. Deze straatnaam komt alleen voor in Heemstede, postcode 2012 PG. Hij is vernoemd naar een bepaald gedeelte van Heemstede waar vroeger een "Huis te Crayenest' zou hebben gestaan. In Heemstede (2101 AN-S) en Haarlem (2012 PG) bestaat ook een Crayenestersingel. Heemstede heeft bovendien een Crayenesterpad (2101 AW).
•Czaar Peterstraat "Ik neem me voor: aan de Czaar Peterstraat geen rotsblokken meer". Onder deze cryptische kop (verwijzend naar eigen Sisyfusarbeid in het verleden) leverde Rob Vreeken in de Volkskrant een bijdrage aan de artikelenserie 'Geboren in'. Een reeks columns waarin zes auteurs om de beurt vertellen over de dilemma's van hun generatie. In zijn bijdrage van 3 februari 2007, hekelde hij de kantoortuin, als een infernaal oord waar - anders dan de misleidende naam suggereert - niets kan bloeien en alles verdort. En hij vervolgde: "Van de vele waanideeën uit de jaren zeventig hebben er weinig zo veel menselijke en economische schade aangericht als de kantoortuin." Directe aanleiding voor deze ontboezeming was de nabije verhuizing van de redactie van de Volkskrant. Zie Jacob Bontiusplaats. Deze nieuwe Amsterdamse straatnaam was blijkbaar nog zo onbekend, dat men intern sprak over "straks aan de Czaar Peterstraat". Dit is op het Oosterburgereiland de naam van de voorlaatste straat naar het Init-gebouw, waarheen de Volkskrant is verhuisd. De straat is vernoemd naar Tsaar Peter I van Rusland (1672-1725), bijgenaamd Peter de Grote. http://nl.wikipedia.org/wiki/Peter_de_Grote Ook Zaandam heeft een Czaar Peterstraat. En bovendien een Czaar Peterplantsoen.
•Daguerrestraat Straat in Amsterdam (postcode 1087 AW+BR+CH), 's-Gravenhage (2561 TM-Z) en Eindhoven (5621 AT). De Haagse straat kwam ten onrechte in het nieuws omdat castleden van de musical 'The Lion King' in hun woning aldaar teveel lawaai maakten. Op 13 juni 2005 werd dit op een door Van den Ende belegde persconferentie ontkend: "Pertinent onwaar en beledigend". De straat is vernoemd naar de bekendste uitvinder van de fotografie: Louis Jacques Mandé Daguerre (1787-1851). Zie verder 'The Daguerreian Society' http://www.daguerre.org/resource/texts.html en Veilinghuis Kunstbus: http://www.kunstbus.nl/verklaringen/daguerre.html
•Dapperstraat Op woensdag 3 mei 2006 overleed in het Zwitserse Zürich Karel Appel. Bij die gelegenheid werd tevens bekend dat hij op 25 april 1921 in de Amsterdamse Dapperstraat werd geboren. Deze straatnaam was eerder al zeer bekend. Zie deel 1 van het hoofdstuk 'Letterkunde'. Ook Tilburg en Deventer hebben een Dapperstraat.
•De Clercqstraat In drie Nederlandse plaatsen komt deze straatnaam voor: Veenendaal (3904 HS), Haarlem (2013 PP-T) en Amsterdam (1052 NC-P en 1053 AA-K). De Amsterdamse De Clercqstraat haalde het nieuws door zijn in de bridgewereld zeer bekende bridgecafé 'Twee Klaveren'. De aanleiding was de nieuwsgaring rondom de ontvoering van Claudia Melchers uit de Amsterdamse Jan van Eijckstraat die duurde van maandag 12 september tot woensdag 14 september 2005. Zowel Claudia, haar man, als haar vader Hans spelen zeer goed bridge. In deel 4 van het hoofdstuk 'Straatnaamverklaring' wordt deze straat besproken onder de naam Willem de Clercqstraat. Tevens kwam het IJsbaanpad in het nieuws: een kort straatje tussen het Olympisch Stadion en de ringweg rond Amsterdam. Hier, in het Witte Huis, speelde de bridgeclub 'Het HOK'. ( www.het-hok.nl )
•Doctor Poletlaan Straat die alléén voorkomt in Eindhoven. Postcode 5626 NC. Op maandag 30 oktober 2006 werd in een instelling aan die straat een medewerkster door een cliënt neergestoken. De straat is vernoemd naar Theodorus Polet, de arts die in 1929 geneesheer-directeur werd van wat toen nog heette het Rijks Krankzinnigengesticht, gebouwd in 1918. In 1946 veranderde de naam in Rijks Psychiatrische Inrichting (RPI). In 1986 werd het Ziekenhuis De Grote Beek; sedert 1996 een locatie van de Stichting -sedert 2002 geïntegreerde - Geestelijke Gezondheidszorg Eindhoven en de Kempen (GGzE).
•Domselaerstraat Straat die alleen voorkomt in Amsterdam. Postcode 1093 JL-P en 1093 MA-B. Volgens de radionieuwsdienst brak hier op 17 november 2006 een stuk steen van een balkon. Met alleen materiële schade. De straat is vernoemd naar de geschiedschrijver Tobias van Domselaer (1611-1685). Wellicht wordt de straatnaam nog eens verlengd tot deze volledige naam. In 1882 is dat nog niet gedaan. Men streefde naar zo kort mogelijke namen. Terecht in een tijd dat alles nog met de hand werd geschreven. Tegenwoordig hoeven straatnamen echter meestal maar één keer in de computer te worden ingebracht. De verlengde straatnaam zou voorkómen dat wordt gedacht aan vernoeming naar de componist Jacob van Domselaer (1890-1960). Zie: http://nl.wikipedia.org/wiki/Jacob_van_Domselaer
•Dong Khoi De belangrijkste straat van Ho Chi Minhstad, sedert 1976 de officiële naam voor Saigon. Kwam op 20 november 2006 in het nieuws door het bezoek van de Amerikaanse president Bush jr. aan Vietnam. Deze straatnaam betekent Opstandstraat volgens Marianne Boissevain van de Volkskrant. In de Franse tijd, vóór 1954, heette deze straat Rue Catinat; naar een oorlogsschip. Toen was het de Champs Elysées van Saigon. De Amerikanen wijzigden de naam in Tu Do (Freedom Street).
•Duurste Winkelstraten
|
Straatnaam |
Stad |
Opmerking |
| Fifth Avenue |
New York |
In 2005 de duurste winkellocatie ter wereld met een huurprijs van € 11.558,- per m2 per jaar |
| Causeway Bay |
Hongkong |
Heeft in 2005 de Champs Elysées verdrongen van de tweede plaats |
| Champs Elysées |
Parijs |
- |
| New Bond Street |
Londen |
- |
| Ginza |
Tokio |
- |
| Grafton Street |
Dublin |
- |
| Pitt Street Mall |
Sydney |
- |
| Myeongdong |
Seoul |
- |
| Kaufingerstraße |
München |
- |
| Bahnhofstraße |
Zürich |
- |
| Kalverstraat |
Amsterdam |
Is in 2005 de 21ste van 237 dure winkelstraten met een huurprijs van € 1.650,- per m2 per jaar |
Google verder met C&W/H&B. En klik op 'Research', 'Annual Reports' en "Main Streets Across the World".
•Eilbrachtstraat Het was de moord op Louis Sévèke op dinsdag 15 november 2005 welke extra bekendheid gaf aan deze straatnaam, die alleen voorkomt in Nijmegen, postcode 6511 LX. De straat is vernoemd naar de predikant Casper Eilbracht. Het misdrijf gebeurde op de hoek met de van Welderenstraat. Zie verder deel 4 van hoofdstuk 'Straatnaamverklaring'.
•Eise Eisingastraat In mei 2006 is het 225 jaar geleden dat in deze straat in Franeker het Eise Eisinga Planetarium werd open gesteld voor het publiek. ( www.planetarium-friesland.nl ). Bij deze gelegenheid heeft Koningin Beatrix dit museum het predikaat 'Koninklijk' verleend. Hiermee is dit het derde museum met dit predikaat. De straat is vernoemd naar Eise Eisinga (1774-1828) uit Dronrijp, een meester wolkammer met grote belangstelling voor de Sterrenkunde. Deze straatnaam komt ook nog voor in Visvliet. En uiteraard in Dronrijp, maar daar met de Friese uitgang 'strjitte'. Amsterdam en Eindhoven hebben de naam ingekort tot Eisingastraat. Dordrecht en Tilburg hebben een Eisingahof. En in Surhuisterveen bestaat de naam Eisingarak.
•Emma Een naam die zeer veel voorkomt in de Nederlandse straatnamen. Minstens 165 plaatsen hebben een Emmastraat, 74 een Emmalaan, 21 een Emmaweg en minstens 20 hebben een Emmaplein. Bij minstens 77 andere openbare ruimten staat er de titel Koningin voor; in minstens vier gevallen officieel heel lelijk afgekort tot Kon. Sommige plaatsen hebben meer dan één straat met Emma in de naam. Zo heeft Haarlem een Noorder en Zuider Emmakade, een Emmalaan, een Emmaplein en een Eerste en Tweede Emmastraat. Meestal zal de naam Emma verwijzen naar de tweede echtgenote van koning Willem III, en Koningin-regentes voor de minderjarige Wilhelmina: Adelheid Emma Wilhelmina Theresia van Waldeck-Pyrmont (1858-1934). Een uitzondering is zeker de Zuster Emmastraat in Didam, vernoemd naar de religieuze en onderwijspionier Anna Maria Bakker (1896 -1984). Een ander uitzondering is de Amerikaanse anarchiste en feministe Emma Goldman die in Arnhem een straat en in Tilburg een weg naar zich vernoemd gekregen heeft. In Drachten kent men nog de straatnaam De Emma, in een wijk waarin alle straten zijn vernoemd naar schepen.
- Het Groningse Emmaplein (9711 AP) kwam in het nieuws doordat op nummer 6 de vestigingsplaats is van de Stichting Emmaplein Foundation; een steunfonds op het gebied van kunst en cultuur. De directe aanleiding was het, door het Groninger Museum, mede door haar steun verworven schilderij 'Sitzender Akt' uit 1925 van de Zwitser Albert Müller. Met dit schilderij kan het werk van de expressionistische stroming De Ploeg beter worden begrepen in aansluiting op het Duitse en Zwitserse expressionisme.
•Erectieplein Straatnaam die niet bestaat in Nederland. De naam wordt gebruikt door de farmaceutische firma Pfizer bv in haar radioreclame en op internet.
•Gamal Abdel Nasser-plein Straat in de stad Tulkarem op de Westelijke Jordaanoever, in het nieuws gekomen (Volkskrant 18-09-2006) toen op vrijdag 15 september 2006, de aldaar gelegen Grieks-orthodoxe kerk Mar Geria door brand werd beroofd van haar iconen en kerkmeubelen. De brand werd gesticht door Islamieten uit een extreem overdreven onvrede over het volstrekt tactloos citeren van een uitspraak van de Byzantijnse christenkeizer Manuel II Palaeologus, door Paus Benedictus XVI ( Joseph Alois Ratzinger) op dinsdag 12 september 2006, tijdens zijn rede in de Aula Magna van de Universiteit van Regensburg. De straat is blijkbaar vernoemd naar de Egyptische staatsman Nasser. ( http://en.wikipedia.org/wiki/Gamal_Abdel_Nasser )
•Gerrit van der Veenstraat Deze straatnaam was op maandagavond 31 oktober 2005 duidelijk in beeld in het NOS-journaal. Even tevoren werd in deze Amsterdamse straat Evert Hingst vermoord. Voor de verklaring van de straatnaam zie deel 4 van hoofdstuk 'Straatnaamverklaring'. Voor de opmerkelijke geschiedenis van de straatnaam zie de laatste alinea van 'NL 1940-1945' onder deel 2 (Geschiedenis en Praktijk) van hoofdstuk 'Straatnaamgeving'. Deze straatnaam komt minstens ook nog voor in Leiden, Middelburg, Oss, Soest, Vlaardingen en Zwijndrecht. Oss heeft bovendien een Gerrit van der Veenplein. Baarn en 's-Gravenhage hebben een Gerrit van der Veenlaan. In Best heeft de straatnaam nog steeds (2006) de spelfout 'de' in plaats van 'der'.
•Grote Markt Straatnaam die in minstens 17 Nederlandse plaatsen voorkomt.
•Grote Markt in Groningen
- Pal achter het stadhuis aan deze Grote Markt werd op woensdag 23 februari 2005 een ontbijtdebat gehouden als startschot van de door campagnebureau BKB ( www.bkb.nl ) begeleide Gekozen Burgemeester Tournee van Thom de Graaf, de toenmalige minister voor Bestuurlijke Vernieuwing. Maar zijn kroonjuweel verdween al op woensdag 23 maart 2005 ( precies de honderdste verjaardag van Rotary International) in het riool van het Binnenhof. Omdat, volgens Philippe Remarque in de Volkskrant van 24-03-05, Thom de Graaf werd "bedonderd door de PvdA-senatoren, niet geholpen door zijn coalitiegenoten en, misschien wel het ergste, in de steek gelaten door zijn eigen fractievoorzitter."
- Over de toekomst van deze Grote Markt is op woensdag 29 juni 2005 voor de tweede keer in vier jaar een referendum gehouden. Het vorige referendum werd een verpletterende nederlaag voor de gemeente. Dit tweede referendum laat het raadsbesluit om de Grote Markt te verbouwen intact. Niet alleen waren er meer vóór dan tegenstemmers. Ook was de opkomst te laag voor een verwerping van dat raadsbesluit.
•Grote Markt in Venray Een klein pleintje met wat kroegen, een paar winkels, en twee historische gebouwen: hotel-brasserie De Zwaan en het voormalige gemeentehuis met trapgevels en kleine ramen. Deze Grote Markt kreeg bekendheid door columnist Martin Bril in de Volkskrant van 8 maart 2005, als het decor voor, door een cameraploeg van NOVA gevolgde, potsierlijke leidsmannen van extreem rechts.
•Hamas straten Volgens een bericht in de Volkskrant van 27-04-2004, zijn op 26 april 2004 in de Egyptische stad Alexandrië straten vernoemd naar twee door Israël geliquideerde leiders van Hamas. ( www.en.wikipedia.org/wiki/Hamas ): sjeik Ahmed Yassin die op 22 maart 2004 werd vermoord. En Abdel Aziz Rantisi die op 17 april 2004 vermoord werd. Ter herinnering: Hamas voerde officieel 'De vernietiging van de staat Israël' in haar vaandel. In hoeverre - en hoe terecht - Israël het daarnaar gemaakt heeft is een punt van discussie.
•Hannover Street Een van de straten in District Six in het Zuidafrikaanse Kaapstad, dat tijdens het apartheidsregime tot blank gebied werd verklaard. Citaat uit het interview met de anti-apartheidsactivist Achmat Dangor in de Volkskrant van vrijdag 1 april 2005: "Achmat was zeventien en had de razernij van Johannesburg verruild voor de trage schoonheid van Kaapstad. Maar ook daar begon de chaos. Vanuit zijn flat kon hij Hannover Street in District Six zien, dat kort daarvoor tot blank gebied was verklaard. Bulldozers veranderden de huizen van de kleurlingen in puin. De jonge Achmat observeerde en registreerde." Aanleiding voor het interview was de nominering voor de Booker Prize van zijn roman Bitter Fruit (Nederlandse vertaling: Bittere Vruchten; Cossee, 2005). Zie ook in deel 3 van het hoofdstuk 'Straatnaamborden', in de paragraaf 'Straatnaamborden als herdenkingsborden', de alinea over het 'District-6-museum'.
•Hart Nibbrigstraat In het kader van de terrorismebestrijding werd deze Amsterdamse straat bekend, omdat er familie woonde van de moordenaar van Theo van Gogh: Mohammed B. Vooral toen eind mei 2005 bekend werd dat bij die familie een afscheidsbrief van B. werd gevonden met de vingerafdrukken van een in de Franse stad Tours aangehouden Tsjetsjeen Bislan I., vermoedelijk ook lid van het door B. geïnspireerde Hofstadnetwerk. Voor de straatnaamverklaring zie 'Straatnamen en Beeldende Kunst'. Mohammed B. die op 26 juli 2005 tot een levenslange gevangenisstraf werd veroordeeld, groeide op in deze straat.
•Heilwigstrasse Deze Hamburgse straat kwam in het nieuws door een foto-onderschrift in de Volkskrant van 17 november 2006. Het ging om de bibliotheek van de Duitse cultuurhistoricus Aby Warburg. Opgericht in 1909, gerenoveerd in 1993. De straat is vernoemd naar gravin Heilwig, de vrome echtgenote van graaf Adolph IV van Schauenburg. Zij stichtte in 1247 het Cisterciënzerklooster Harvestehude.
•Het Rond Straatnaam die in Nederland minstens driemaal voorkomt. In Houten, Zeist en Zoetermeer. Die in Zeist kwam op 9 oktober 2006 in het nieuws door een steekpartij bij de Sociale Dienst, waarbij twee medewerkers zwaar gewond raakten: de portier en een baliemedewerkster. Het gebeurde in het pand aan Het Rond waarin eerder in 2006 de gemeentelijke Sociale Dienst, Het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) en het Centrum voor Werk en Inkomen (CWI), werden samengevoegd. Zie verder http://nl.wikipedia.org/wiki/UWV en http://nl.wikipedia.org/wiki/Centrum_voor_Werk_en_Inkomen
•H.J.A.M.Schaepmanstraat Deze straat in Gouda werd in 2006, in de week van Hemelvaart (25 mei), gelet op het WK Voetbal Duitsland in juni (finale 9 juli), versierd met oranje vlaggetjes, wimpels en schilden. Nieuw hierbij was dat de oorzakelijke oranjekoorts werd gestimuleerd door de gemeente. Die reikte in die week de eerste tien gratis 'basis oranje versierpakketten' uit. Vanuit de overweging dat sport verbroederend werkt. De straat is, gelet op de voorletters, overduidelijk vernoemd naar de Nederlandse dichter, priester en politicus doctor Herman Schaepman (1844-1903). Zie verder http://nl.wikipedia.org/wiki/Herman_Schaepman en http://www.parlement.com/9291000/bio/01180 De naam 'Schaepman' komt voor in ongeveer 170 Nederlandse straatnamen. Door het weglaten van voorletters (A.J.A.M.) of titulatuur (Dr, Doctor) is het niet zeker of al die namen verwijzen naar de politicus. Soms wordt duidelijk verwezen naar een ander. Een burgemeester (Bergeyk) of een van de aartsbisschoppen van Utrecht (Dongen, Rijen en Zutphen): Monseigneur A.I. Schaepman (1815-1882). De straattypeaanduiding is meestal 'straat' (± 85) of 'laan' (± 65). Ook komt voor 'borch' (Rosmalen), 'hoeve' (Waddinxveen), 'hof' (Barneveld, Wezep), 'kade' (Alkmaar), 'plantsoen' (Helmond, Mijdrecht), 'plein' (Alkmaar, Franeker, Heerlen, Leiden, Utrecht, Oisterwijk), 'singel' (Meppel, Schiedam) en 'weg' (De Bilt, Wassenaar).
•H.J.E. Wenckebachweg Deze Amsterdamse straatnaam (postcode 1096 AK-S) kwam in het nieuws toen de politie in de nacht van zondag 16 oktober op maandag 17 oktober 2005 in heel Nederland invallen deed in clubhuizen en woningen van bestuurders en leden van de motorclub Hells Angels. Het Hells-Angels-terrein aan deze straat was een van de doelen. Voor de verklaring van deze straatnaam, die door de Volkskrant (18-10-05) foutief werd gespeld als Wenkebachweg, zie deel 4 in hoofdstuk 'Straatnaamverklaring'. De straatnaam zoals gespeld door de Volkskrant, is alleen te vinden in Assen.
•Jack Kerouac Street Straat in San Francisco, vernoemd naar de Amerikaanse schrijver Jack Kerouac (1922 - 1969). Zie verder: http://nl.wikipedia.org/wiki/Jack_Kerouac Kwam in 2007 in het nieuws door de vijftigste verjaardag van zijn bekendste boek 'On the Road' uit 1957. Hierin verwoordde hij de vrijheidsdrang van The Beat Generation. (Fred de Vries, Volkskrant 19-01-2007). Nederlanse titel: 'Onderweg', De Bezige Bij, 15de druk Amsterdam, 2006. € 12,50 ISBN 90 234 2009 8
•Jacob Bontiusplaats Nieuwe straatnaam in Amsterdam. Dus nogal onbekend. Postcode 1018 LL. Vernoemd naar de Nederlandse arts Jacob Bontius (1592-1631), schrijver van een baanbrekend werk over tropische geneeskunde. Het is niet bekend of de Bontiuslaan in Wassenaar ook naar hem is vernoemd. De naam is in het nieuws gekomen in het eerste weekend van februari 2007. Toen verhuisde de Volkskrant van Wibautstraat 150 naar de Jacob Bontiusplaats 9: het zogenaamde Init-gebouw; een modern open aquarium-achtig gebouw. De naam van dit gebouw is bedoeld als afkorting van het woord initiatief. Maar je kunt het ook zien als in it.
•Jacob Roggeveenstraat Straatnaam in Best, Den Helder, Emmen, Enschede, Geldrop, Goes, 's-Hertogenbosch, Hilversum, Oud Beijerland en Tilburg. Vernoemd naar de Nederlandse ontdekkingsreiziger Jacob Roggeveen (1659-1729). In 2007 is het precies 275 jaar geleden dat hij op eerste Paasdag 1722 bij toeval Paaseiland ontdekte. ( http://nl.wikipedia.org/wiki/Jacob_Roggeveen ) In Gouda en Middelburg is een hof naar hem genoemd. In Gouda bestaat ook een naar hem genoemde laan. En Venlo heeft een weg naar hem genoemd.
•Jacob van Lenneplaan Deze Haarlemse straat werd in het nieuws gebracht op 8 januari 2007 door Harry Mulisch. In zijn dankwoord bij de aanvaarding van het eredoctoraat aan de Universiteit van Amsterdam. Mulisch sprak kortweg over de Van Lennepkade. Jammer. Een slecht voorbeeld. Dan Amstelveen; daar bestaat volgens de huidige postcode een Jacob van Lennepplantsoen (25 posities). Volgens het postcodeboek in 1998 officieel nog ingekort tot Jacob van Lennepplnts. Het was een kamer in de Haarlemse Jacob van Lenneplaan die Mulisch inspireerde tot zijn verhaal 'De Kamer', waarmee hij debuteerde in Elseviers Weekblad op 8 februari 1947. De straat is vernoemd naar de schrijver en dichter mr. Jacob van Lennep (1802-1868). In minstens 31 Nederlandse plaatsen is een openbare ruimte naar hem vernoemd: een dreef, hof, hove, kade, pad, plaats, plein , plantsoen of straat. Dit aantal stijgt tot minstens 49, wanneer alle openbare ruimten worden meegeteld, vernoemd naar kortweg Van Lennep of - nog korter -, zoals in Vorden: V Lennep. Het is niet zeker dat al die inkortingen Jacob van Lennep betreffen, want Nederland kent minstens ook nog Ross van Lennep (Sittard) en burgemeester Van Lennep (Heemstede). Baarn, Bladel en Zeist hebben dezelfde straatnaam als Haarlem; in zes andere Nederlandse plaatsen is deze naam ingekort tot Van Lenneplaan. Ingekorte en daardoor onduidelijke straatnamen, zoals de V Lennepweg in Vorden, doen vermoeden dat mensen nog niet weten dat we niet meer leven in de tijd van Megabytes, maar in een tijd van Gigabytes. Inkorten was zelfs ooit normaal; toen alles bij herhaling met de hand moest geschreven worden. Maar in deze tijd van Gigabyte-computers en programma's die na enkele letters al 'weten' welke naam kan zijn bedoeld, is inkorten een anachronisme.
•Jan Ligthartstraat Gerard Jan Ligthart (1859 - 1916) was een opvoedkundige. Zie verder 'Straatnaamverklaring', deel 4. In deze straat in een nieuwbouwwijk van Lekkerkerk knapte op 15 september 1979 een waterleidingbuis. Daarbij bleek de grond ernstig vervuild met aromatische koolwaterstoffen die bloed en beenmerg kunnen aantasten. Tot deze groep behoren xyleen (=dimethylbenzeen), tolueen (=methylbenzeen of phenylmethaan), ethylbenzeen en benzeen. Laatstgenoemde kan zelfs tot leukemie leiden. Maar de voor benzeen gevonden hoge concentraties bleken achteraf op foutieve informatie te berusten. Zo was de specificiteit van de metingen nog niet optimaal. Maar vooral stond er een kanjer van een tikfout in het oorspronkelijke verslag: bij benzeen stond milligram in plaats van microgram. Omdat het griekse teken voor micro niet op de toenmalige schrijfmachine stond. (Ondertussen had Nederland wèl zijn eerste grote gifschandaal, dat maandenlang voor enorme opschudding zorgde. Spoedig daarna werden in Nederland nog zeker 6000 andere gevallen van bodemverontreiniging bekend. In Lekkerkerk werd alle verontreiniging nog grootschalig verwijderd. De bodem werd tot een diepte van 4 meter afgegraven. Later, bijvoorbeeld bij de Volgermeerpolder, Merwedepolder en het Griftpark, werden minder drastische maatregelen genomen.
•Jan van Eijckstraat Deze Amsterdamse straat kwam in het nieuws door een ontvoering op maandagavond 12 september 2005, zoals hiervoor reeds is gemeld bij de De Clercqstraat. In 5 andere Nederlandse plaatsen komt de naam in deze spelling ook voor: Coevorden, Deurne, Helmond, Lichtenvoorde en Oisterwijk. Bovendien hebben Spijkenisse, Roosendaal en Nes Ameland respectievelijk een gelijknamig pad, plein en weg. De spelling 'Eijck' verdient wellicht niet de voorkeur ten opzichte van de spelling 'Eyck', die in deel 4 van het hoofdstuk 'Straatnaamverklaring' wordt toegepast. Maar daar waar deze schrijfwijze officieel wordt toegepast, verdient hij te worden gerespecteerd. In de tijd dat deze schilder, bekend van het Lam Gods, leefde (ca 1390-1441) bestond een vaste spelling nog niet. Daardoor zijn beide spellingen in gebruik geraakt. Het eerste postcodeboek van 1978 vermeldt deze Amsterdamse straatnaam als 'j v eyckstr'. Het toenmalige Staatsbedrijf der PTT verving alle letters 'ij' daar 'y'. Bij het herstel van deze slechte regel in 1995 hebben zich gevallen van hypercorrectie voorgedaan. Toen zijn ook letters 'y' vervangen die niet vervangen hadden mogen worden omdat ze tot de officiële spelling behoorden. Bij de Amsterdamse Jan van Eijckstraat lijkt dit niet het geval te zijn geweest. Want in de 'Stadsatlas Amsterdam' van 1998 wordt bovenstaande spelling gehanteerd met de vermelding dat het gaat om een Raadsbesluit van 22-04-1925.
•Jan van Galenstraat In minstens 48 Nederlandse plaatsen is een openbare ruimte vernoemd naar de vlootvoogd Jan van Galen (1604 -1653), die sneuvelde in de slag bij Livorno tegen de Engelsen. In één plaats een pad (Groesbeek), in acht plaatsen een laan en in minstens 39 plaatsen een straat. De Amsterdamse Jan van Galenstraat kwam op 20 april 2006 in het nieuws door de moord op een bekende van de Heineken-ontvoerder Willem Holleeder: Thomas van der Bijl. Hij werd neergeschoten in zijn café De Hallen aan deze straat.
•Javastraat De Haagse Javastraat was is september 2005 het decor voor de film 'Zwartboek' van Paul Verhoeven. De film wordt 'de grootste Nederlandse film ooit' genoemd. Zie ook het hoofdstuk 'Straatnaamverklaring', deel 4: per straatnaam. De Enschedese Javastraat is bekend geworden door Willem Wilmink. Zie hoofdstuk 'Letterkunde', deel 1: straatnamen in de literatuur.
•Johan Braakensiekhof In deze Amsterdamse straat (1068 KK) werd de vastgoedhandelaar Kees Houtman vermoord op woensdagavond 2 november 2005. Johan Braakensiek (1858-1940) was illustrator en karikaturist. Hij illustreerde kinderboeken en verzorgde vele jaren een wekelijkse plaat in de 'Groene Amsterdammer'. In Rijswijk ZH en Schiedam is naar hem ook nog een laan (2283 GV-Z), respectievelijk een straat (3119 NL-M) vernoemd.
•Johan Broedeletstraat Het Parool meldde in maart 2002 dat in deze Amsterdamse straat, gelegen in de schrijversbuurt in Geuzenveld/Slotermeer, een nog onbekende man werd doodgeschoten. Door dit bericht werd Remco Campert herinnerd aan zijn Haagse Opa naar wie deze straat is vernoemd. Zie verder 'Straatnaamverklaring', deel 4.
•Jonas Daniel Meijerplein Het Amsterdamse plein waar ieder jaar op 25 februari, bij het standbeeld 'De Dokwerker' van Mari Andriesen, de herdenking plaats vindt van de 'Februaristaking'. Zie verder www.februaristaking.nl Voor de verklaring van deze straatnaam zie onder 'Straatnaamverklaring', deel 4.
•Joost den Draaijerrotonde Straatnaam in Hilversum die op 17 augustus 2007 in het nieuws kwam bij zijn onthulling in aanwezigheid van de naamgever. Dit gebeurt zelden omdat één van de zorgvuldigheidsbeginselen bij straatnaamgeving adviseert om bij niet-leden van het Koninklijk Huis daarmee te wachten tot minstens 10 jaar na hun overlijden. (Aanvulling 2007-4).
•Jules Vernehof/weg Hof in Woerden (postcode 3446 ZV) en Arnhem (postcode 6836 TB). Weg in Tilburg (postcode 5015 BD-M) en Emmen (postcode 7821 AD-E) In dus maar vier Nederlandse plaatsen zijn openbare ruimten vernoemd naar de schrijver Jules Verne (1828-1905), van wie op 24 maart 2005 de honderdste verjaardag van zijn sterfdag wordt herdacht. Daarom is 2005 uitgeroepen tot Jules Verne-jaar. Zie verder op www.jules-verne.nl alle activiteiten van het in 1997 opgerichte Jules Verne Genootschap.
•Kalverstraat Minstens 30 Nederlandse plaatsen hebben een Kalverstraat. Zie 'Straatnaamverklaring', deel 4. De Amsterdamse Kalverstraat, goed bekend door onder andere het spel Monopoly®, komt ieder jaar even in het nieuws door het Rooms Katholieke feest van het Mirakel van het Heilig Sacrament te Amsterdam op de eerste woensdag na 12 maart. En vooral door de Stille Omgang door de binnenstad van Amsterdam in de nacht van zaterdag op zondag daarop volgend. ( www.stille-omgang.nl ) In 2004 werd de vijfhonderdste verjaardag gevierd van de instelling van dit religieuze feest. In 2006 was het precies 125 jaar geleden dat de Mirakelprocessie, die lange tijd was verboden, voor het eerst werd gelopen. De Stille Omgang confronteert de christenen met een interessant theologisch dilemma. Bij een volledige verwerping of bestrijding van dit feest mist men gemakkelijk een minimale schriftuurlijke eerbied voor het brood van het Laatste Avondmaal, terwijl volledige acceptatie van het feest het gevaar dichterbij brengt van de gedachte aan religieus kannibalisme.
•Keileweg Straatnaam die alleen voorkomt in Rotterdam. Volgens het boek "Straatnamen van Rotterdam" betekent het woord 'keile' vermoedelijk: nauwe doorgang of opening. De straatnaam verwijst inderdaad naar een oorspronkelijk smalle strook grond langs de rivier: de voormalige Keilepolder. Hier liggen eveneens de Keilehaven, Keilestraat en Keilezijweg. De Keileweg is sedert 1994 in het nieuws door de toen aldaar geopende tippelzone, die inmiddels - op dinsdag 13 september 2005 - weer is gesloten.
•Krimineelstraat Een straatnaam die men regelmatig hoort en leest als het gaat over wielrennen in België, met name over de 60ste Omloop Het Volk: de wielertoer Gent - Lokeren op 26 februari 2005. Het is de naam van een straat in het Belgische Laarne, nog maar 29 kilometer verwijderd van de finish van deze 201 km lange rit. Remco Campert wijdde er mede zijn CAMU-column aan op 28 februari 2005. Zie ook de Internetkrant van de Wielerbond Vlaanderen: www.wielerparcours.com/index.html
•Krochmalna (Stijfselstraat) Straat in het Poolse Warschau, bekend geworden door de boeken, bijvoorbeeld 'Schorem', van Nobelprijswinnaar Isaac Bashevis Singer (1904 - 1991). http://nl.wikipedia.org/wiki/Isaac_Bashevis_Singer Het was een drukke straat vol kleine ambachtslieden, van wie er veel joods waren. Volgens Jan Hunin (Volkskrant 08-01-2007) is het inmiddels de lelijkste straat van Warschau. Krochmalna werd na de Tweede Wereldoorlog tot éénderde van zijn oorspronkelijke lengte ingekort. Het geboortehuis van Singer op nummer 10 bestaat niet meer.
•Kuunskop Straatnaam die alleen voorkomt in Huissen, gemeente Lingewaard in Gelderland. Postcode 6852 JT-X. Hij is helaas in het nieuws gekomen door een gezinsdrama op dinsdag 21 februari 2006. Hierbij overleden vader (38) en moeder (37) Kock, hun dochter Laura (8) en zoontje Luuk (4).
•Laakmorsweg Straatnaam die alleen voorkomt in Haaksbergen (postcode 7481 TB). In de Volkskrant van 22 februari 2005 ook aangegeven met de namen: Laakmoorseweg en Lankmorsweg, en naar aanleiding van veel bombarie om het -inmiddels vervallen - boerderijtje op nummer 10. Met de Haaksbergenaar Johan Veldhuis als centrale figuur, slachtoffer en hardnekkig strijder voor zijn eind 1997 verworven recht op eerste koop. Hij heeft aangiften moeten doen tegen politieagenten. Aangiften voor een poging tot omverrijden en voor meervoudige meineed. Volgens een tienregelig éénkoloms bericht op 10 maart 2005, vond de rechtbank in Almelo dat de Twentse hoofdagenten door hun optreden voor veel verwarring hadden gezorgd, maar sprak hen vrij van meineed. Een verklaring voor de straatnaam is nog niet beschikbaar.
•Lange Voorhout Volgens Van Dale is 'voorhout' een klein bos vóór een groter. Het komt als straatnaam voor in Rotterdam. De naam 'Lange Voorhout' bestaat alleen in Koudekerke en 's-Gravenhage. De beplanting met bomen van het Haagse Lange Voorhout dateert uit 1536, toen Keizer Karel V daartoe opdracht gaf. Van 1811 tot 1813 heette deze laan Cour Napoleon. Duits sprekende toeristen denken bij het horen van de huidige straatnaam aan 'voorhuid'; het stukje huid dat bij de jongensbesnijdenis wordt verwijderd. Deze brede laan in het centrum van Den Haag komt ieder jaar in het nieuws als onderdeel van de route van de Gouden Koets. Hij wordt opnieuw ingericht. Hierdoor is vanaf mei 2008 het gebied grotendeels autovrij. En rijdt de Gouden Koets over een schelpenpad.
•Laurierstraat Deze Amsterdamse straat kwam op 24 november 1994 in het Nieuws door de bomaanslag op Rob Scholte en zijn toenmalige vrouw Mickey Hoogendijk. Zie deel 1 in hoofdstuk 'Letterkunde', en deel 4 in hoofdstuk 'Straatnaamverklaring'.
•Laweiplein Dit is de naam van de rotonde pal tegenover de schouwburg van Drachten, de Lawei. Deze Nederlandse openbare ruimte is -zonder dat de naam daarin genoemd wordt - wereldberoemd geworden door de publicatie "Roads Gone Wild" van Tom McNichol in het Amerikaanse blad Wired Magazine van 12 december 2004. De aandacht op deze publicatie werd gevestigd door Martin Bril in de Volkskrant van 16 februari 2005. De rotonde onderscheidt zich van andere rotondes door een opvallend ontbreken van verkeersborden, pijlen en rijstroken. Want hij is ingericht volgens de beginselen van de Nederlandse verkeersplanoloog ingenieur Hans Monderman, die tegen verkeersborden en wegmarkeringen is. Een rotonde dus zonder grenzen tussen voetpad, fietspad en straat. Mensen gaan daardoor meer op elkaar letten. En het verkeer wordt veiliger. Alleen de bekende haaientanden die aangeven dat rechts voorrang heeft, en in het midden de kleine ronde blauwe bordjes met witte pijltjes die de rijrichting aangeven. Voor de verklaring van het woord 'lawei' zie 'Straatnaamverklaring', deel 4.
•Linnaeusstraat Deze straatnaam die wereldwijd herinnert aan een groot geleerde (zie 'Straatnaamverklaring',deel 4) kwam in Amsterdam helaas in het nieuws door een gruwelijke moord. Op dinsdag 2 november 2004 werd hier Theo van Gogh afgeslacht, door iemand die, volgens Jan Blokker in de Volkskrant van 29-01-2005, meende een opdracht van Allah te moeten uitvoeren. Voor het boek, getiteld 'Nederland op scherp- Buitenlandse beschouwingen over een stuurloos land' ( Bert Bakker, € 15,95 ISBN 90 351 2799 4 ) selecteerde Pieter van Os 23 volledige artikelen en vijftig fragmenten uit alle buitenlandse berichten over deze moord, waarvan de dader in Nederland wordt aangeduid als Mohammed B., maar in dit boek wordt opgevoerd met zijn volledige achternaam. Onder de naam Zubair zette B. tevoren reeds afschuwelijke teksten op internet. (Volkskrant 09-04-2005). In 2007 is het 300 jaar geleden dat Linnaeus werd geboren. Daarom heeft de Keukenhof in Lisse voor het seizoen van 2007 als thema gekozen: 'Linnaeus 300 jaar King of Flowers'. P.J. Verkruijsse, conservator ad interim van de De Artis Bibliotheek, meldt (Volkskrant 27-01-2007) dat zijn bibliotheek - na die van Londen en Uppsala - de grootste verzameling bezit aan boeken van en over Linnaeus. Zijn Iconographia Zoologica, een prentenverzameling van het dierenrijk, is met haar ruim tachtigduizend prenten de tweede collectie ter wereld; na die van Madrid.
Zie verder: Straatnamen in het nieuws, vervolg
|