Het doel van deze website is om aan de hand van het gebruik van straatnamen te bevorderen dat computers milieuvriendelijk worden gebruikt, gelet op het cultureel milieu en het sociaal milieu. Allereerst door het herstellen van alle straatnaamverminkingen. Daarna door het uitsluitend gebruiken van de officiële schrijfwijze. Dit vraagt niet alleen om directe acties voor straatnaambehoud (zie aldaar), maar ook om de versterking van de motivatie voor zulke acties, door het bevorderen van de belangstelling voor straatnamen als een belangrijk erfgoed en cultuurbezit. Dit hoofdstuk is een van de hoofdstukken die aan het laatste wil bijdragen.
Het hoofdstuk 'Straatnamen en Letterkunde' heeft twee subparagrafen: Straatnamen in de Letterkunde en Letterkunde in de straatnamen. Dit hoofdstuk mist zo'n onderverdeling, omdat het aantal voorbeelden van straatnamen in de Toonkunst zeer klein wordt geacht. Bovendien worden straatnamen die voorkomen in liedteksten reeds besproken onder 'Straatnamen in de Literatuur'. Bijvoorbeeld het Thorbeckeplein dat werd bezongen door Robert Long.

De directe aanleiding voor het toevoegen van dit hoofdstuk is het overdrachtelijk gebruik geweest van de niet in Nederland bestaande straatnamen 'Kruizenweg' en 'Mollenweg' door de muziekdramaturg Maarten Zweers bij zijn analyse van Bruckner's vierde symfonie op zaterdag 4 juni 2005 tijdens het derde jaarevenement van de Stichting Symbolisch Theater. http://www.maartenzweers.nl 

Inhoud 

•Adriaan van Ostadelaan
•Beatlesweg
•Bleecker Street
•Catharina van Rennesstraat
•Coldplaystraat
•Deep Purplestraat
•Frank Koulensteeg
•Harmoniehof
•Havenstraat in Terneuzen
•Kinksstraat
•Kruizenweg
•Mollenweg
•Nina Simonestraat
•Penny Lane
•Pink Floydstraat
•Place Vieuxtemps
•Policestraat
•Queenstraat
•Rolling Stonesstraat
•Straatnaambordjes Blues
•Summertimeplein
•Varkenmarkt
•Wolverineslaan

*******

•Adriaan van Ostadelaan

• Straatnaam in het eerste couplet van het cabaretlied: “Straatnaambordjes Blues”, van Harrie Jekkers.
• Straatnaam die herinnert aan de Nederlandse Schilder Adriaen van Ostade  (1610-1685), en die slechts voorkomt in vier Nederlandse plaatsen: Alblasserdam, Berkel-Enschot, Musselkanaal en Oegstgeest. De naam Ostade komt veel vaker voor bij de Nederlandse straatnaamgeving. In minstens 60 plaaatsen, en in alle samenstellingen. Met en zonder voornaam ‘Adr.’, ‘Adriaan’ of ‘Adriaen’. Met en zonder ‘van’ of ‘v’. En gecombineerd met de straattypen hof, straat, plein, weg, pad of hage.
• Hieronder volgt de volledige tekst van de  Straatnaambordjes Blues:

Ik loop door de Adriaan van ostadelaan.
En vraag me af wat heeft die Adriaan gedaan.
Dat hij hier met zijn naam op een bord kwam te staan.
In de Adriaan van ostadelaan.

En dan komt het Jozef Israëlplein.
En ik vraag me af wie zou die Israël zijn.
Dat hij zomaar hier in Holland een plein staat te zijn.
En zou er ook in Israël een Jozef Holland Plein zijn?

Wie moet je zijn?
En wat moet je doen?
Voor je naam op een straat of een plein of een plantsoen?
Hoe groot moet je zijn?
Hoe dood moet je zijn?
Voordat je naam op een straatnaambordje komt te staan?
De laatste 6 regels herhalen na het volgende couplet.

Whoepiedoepie

En dan komt de Peerkedonderslaan.
Ik blijf verwonderd onder  het Peerkedonderbordje staan.
Nou ja, waarschijnlijk heeft die donder nooit een flikker gedaan.
Je zou hem toch met zijn eigen bordje voor zijn Peerkedonder slaan.

En dan komt de monsieur Bekkerslaan.
Nou ja, zeg nooit wat van gehoord.
Al heeft hij vast wel iets gedaan.
Nou ja, die monsieur die heeft nou er wel lang gestaan.
Hé het spijt me voor je Bekkers, maar je bordje gaat eraan…...

Ik klim omhoog in de lantaarnpaal.
En fluit terwijl ik een streepje door de B heen haal.
Dan met een viltstift een J-tje en het werk is gedaan……
En hé hup daar hangt de Monsieur Jekkerslaan.

Zo moet je dat doen!
Zo moet je zijn!
En daar hoef je geen beroemde dooie schilder voor te zijn!
Geen Jean Paul Sartre,
Geen Simone de Beauvoir.
Alleen je naam kunnen schrijven en genieten maar….

Ik loop door de Monsieur Jekkerslaan.
En zie overal Monsieur Jekkers staan.
En ik roep midden op het Monsieur Jekkersplein:
Het is te gek, om Harry Jekkers te zijn!!!!!!!!

•Beatlesweg
Straatnaam die alleen voorkomt in Almere, postcode 1311 JK-L. Een Beatlesstraat vindt men in Lent, gemeente Nijmegen, postcode 6663 GN-S.
Vernoemd naar de 'The Beatles', een popgroep uit Liverpool, die van 1962 tot 1969 actief waren. Ze worden beschouwd als een van de populairste en invloedrijkste bands uit de geschiedenis van de popmuziek: http://nl.wikipedia.org/wiki/The_Beatles

•Bleecker Street
Naam van een beroemde straat in New York en titel van een song uit het debuutalbum (oktober 1964) van het duo Paul Simon en Art Garfunkel. http://en.wikipedia.org/wiki/Wednesday_Morning,_3_A.M.
De straat is vernoemd naar Anthony Bleecker (1770-1827).
We kennen ook de Engelstalige opera: 'The Saint of Bleecker Street". Van de naar Amerika geëmigreerde - en daar 28 jaar gebleven - Italiaanse componist en librettist Gian Carlo Menotti (1911-2007). Deze muzikale duizendpoot, regisseerde ook opera's, presenteerde tv-programma's  en leidde een aantal operahuizen. Na zijn relatie met de componist Samuel Barber koos hij het Schotse East Lothian als woonomgeving. Hij is de oprichter van het kunstenfestival in het Italiaanse stadje Spoleto: 'Festival dei Due Mondi'. En overleed in Monaco op 95-jarige leeftijd op 1 februari 2007. (Volkskrant 03-02-2007).

•Catharina van Rennesstraat (26 posities)
In zeer waarschijnlijk minstens 25 Nederlandse plaatsen is een openbare ruimte vernoemd naar Catharina van Rennes (1858-1940). Deze componiste en zangpedagoge richtte zich in haar werk vooral op kinderen. Van haar is bijvoorbeeld het kinderliedje: "Drie kleine kleutertjes, die zaten op een hek". Zie verder: http://nl.wikipedia.org/wiki/Cattharina_van_Rennes
Meestal - achtmaal - is naar haar een straat vernoemd. In Amsterdam, Arnhem, Dedemsvaart (!), Deventer, Enschede, Gorinchem, 's-Gravenhage en Hoofddorp. In Dedemsvaart  werd tot voor kort - minstens tot 1998 - de naam nog ingekort tot C V Rennesstraat. Dedemsvaart verdient een compliment voor deze correctie. Een vergelijkbaar compliment verdient de plaats Dieren. Daar werd onlangs de afkorting C van Rennesplein verbeterd in Catharina van Rennesplein (25 posities).
In vijf plaatsen is een laan naar haar vernoemd. In Almelo, Amstelveen, Bussum, Hilversum en Utrecht. Twee plaatsen hebben een hof: Spijkenisse en Uithoorn. Een erf, kade, pad en plaats zijn naar haar vernoemd in respectievelijk Heerhugowaard, Leiden, Amersfoort en Haarlem. Heerhugowaard heeft een extra spatie: Catharina van Rennes erf. Inderdaad beter leesbaar. Zandvoort heeft een straat met afwijkende voornaam: Catherina in plaats van Catharina. 's-Gravenzande, Schagen en Renkum laten ons naar de voornaam raden: helemaal weggelaten. Een beslissing uit de tijd dat slecht betaalde klerken bij herhaling alles met de hand moesten schrijven. Maar een voor het cultureel milieu onvriendelijk anachronisme sedert straatnamen - en belangrijk erfgoed en cultuurbezit - meestal nog maar éénmaal in de computer hoeven te worden ingebracht.

•Coldplaystraat
Vernoemd naar de - onder de naam 'Starfish' - in 1996 opgerichte Britse band 'Coldplay'.
( http://nl.wikipedia.org/wiki/Coldplay ). Trad in 2003 op in het Goffertpark in Nijmegen. Alleen in deze gemeente is deze straatnaam te vinden, postcode 6663 HX: www.gaypnt.demon.nl/straatnamen/C.html#Coldplaystraat

•Deep Purplestraat
Straatnaam die alleen voorkomt in Lent, gemeente Nijmegen, postcode 6663 HZ: www.gaypnt.demon.nl/straatnamen/D.html#
De straat is vernoemd naar de Britse hardrock band 'Deep Purple'. Opgericht in 1968 onder de naam 'Roundabout'. ( http://nl.wikipedia.org/wiki/Deep_Purple )

•Frank Koulensteeg
Deze straatnaam komt alleen voor in Terneuzen. Het gaat om een zijstraat van de Nieuwstraat, die vóór 1989 nog smalsteeg heette. De straat werd vernoemd naar Franklin Alwin Koulen (1922-1985), bijgenaamd 'de neger'. In zijn café Porgy en Bess richtte hij een Jazzclub op. Hij werd de grondlegger van het jaarlijks terugkerende jazzfestival in Terneuzen: Het Schelde Jazz Festival (SJF). De band tussen Terneuzen en jazz werd in 1995 beklemtoond door de naamgeving van een groep straten rondom het thema jazz: blueslaan, dixielandkade, jazzsingel, summertimeplein en wolverineslaan. De twee laatstgenoemde komen alleen nog maar voor in Terneuzen.

•Harmoniehof in Amsterdam
Deze straat - postcode 1071 TC-D - is vernoemd naar een grondbegrip in de muziekleer. Een krappe bovenwoning nabij deze openbare ruimte is een relevante plaats in de roman 'De bekoring' van Hans Münstermann, op 10 november 2006 bekroond met de AKO Literatuurprijs. Zaandam heeft eveneens een Harmoniehof. Postcode 1507 TX. Het woord 'harmonie' komt ook nog voor in de straatnaamgeving van 25 andere Nederlandse plaatsen. Maar het is niet bekend of daarbij ook altijd is gedacht aan dat grondbegrip in de muziekleer.

•Havenstraat in Terneuzen
Hier woonde in de 17de eeuw volgens de overlevering de hoofdpersoon uit Richard Wagners opera 'Der fliegende Holländer'. In het pand van het Grieks restaurant Delphi. Het was kapitein Willem van der Decken, die met zijn schip 'De Vliegende Hollander' op een Paasmorgen, alle goede adviezen negerend, tegen de wind de haven verliet. Bij de Kaap kreeg hij grote tegenslag. En hij zwoer te zullen volharden "tot aan de laatste dag des oordeels". Sindsdien spookt het schip over de wereldzeeën en brengt het ongeluk en verderf aan alle schepen die het tegenkomt. Aan deze legende en deze straat ontleent Terneuzen haar naam 'Stad van de Vliegende Hollander'. Dit laat men onder andere tot uitdrukking komen met een monument in de Oostkolk, een wandelroute en een jaarlijks festival waarbij winkeliers zich tooien in de kleding van piraten en andere zeevarenden.

Het vanuit Middelburg georganiseerde Zeeland Nazomerfestival (ZNF) koos als opening van haar zesde editie - op dinsdag 29 augustus 2006 - voor de opera 'Der fliegende Holländer'. Vanzelfsprekend werd Terneuzen hierbij gekozen als open lucht locatie. Met de driemaster Europa als varend decorstuk. De avond van de première bleef het droog.

•Kinksstraat
Straatnaam die alleen voorkomt in Lent, gemeente Nijmegen, postcode 6663 HE-G: www.gaypnt.demon.nl/straatnamen/K.html#Kinksstraat
De straat is vernoemd naar de Britse popgroep 'The Kinks', begin jaren zestig van de vorige eeuw opgericht onder de naam 'The Ravens': http://nl.wikipedia.org/wiki/The_Kinks

•Kruizenweg
Straatnaam die in Nederland niet bestaat, maar die in overdrachtelijke zin wordt gebruikt door de muziekdramaturg Maarten Zweers. Hiermee bedoelt hij een reeks van toonaarden, ontleend aan de kwinten-spiraal of kwintencirkel. Deze reeks is stapsgewijs opgebouwd vanuit de toonaard C. Iedere stap bestaat uit het verhogen van de 4de toon middels een kruis (#), waardoor de 5de toon de nieuwe grondtoon wordt van de volgende toonaard. Zie ook Mollenweg.

Zeven eerste stappen van de Kruizenweg
stap	toonaard	kenmerk	korte aanduiding van de symbolische betekenis
0	C	0 #	-
1	G	1 #	Aardse leven wordt min of meer onbewust beleefd
2	D	2 #	Beleving van aardse leven leidt tot levenservaring, inzichten en bewustzijn
3	A	3 #	Bewustzijn leidt tot wijsheid en verlichting
4	E	4 #	Wijsheid en verlichting leidt tot liefde voor al wat leeft
5	B	5 #	Door de liefde wordt het persoonlijke overstegen en komt het tot offer en inzet voor al wat leeft
6	Fis	6 #	Een vergeestelijkt leven in vereniging met al wat leeft wordt voorbereid
7	Cis	7 #	De eenheidsbelevening met al wat leeft is gerealiseerd

De 7 toonaarden van de kruizenweg kunnen worden onthouden met de volgende ezelsbrug: Geef Die Aap Een Bord FisCis.

•Mollenweg
Straatnaam die in Nederland niet bestaat. De naam Mollenstraat komt wèl voor: in Bergeijk. In overdrachtelijke zin wordt de naam Mollenweg gebruikt door de muziekdramaturg Maarten Zweers. Hiermee bedoelt hij een reeks van toonaarden ontleend aan de kwinten-spiraal of kwintencirkel. Deze reeks is stapsgewijs opgebouwd vanuit de toonaard C. Iedere stap bestaat uit het verlagen de 7de toon middels een mol, waardoor de 4de toon de nieuwe grondtoon wordt van de volgende toonaard. Zie ook Kruizenweg.

Zeven eerste stappen van de Mollenweg
stap	toonaard	kenmerk	korte aanduiding van de symbolische betekenis
0	C	0 mol	-
1	F	1 mol	Het ontwaken voor de idee van de innerlijke weg, de hoop en de verwachting
2	Bes	2 mol	Het overstijgen van de barrière van het eigen masker, oftewel eigen persoonlijkheid
3	Es	3 mol	Het opvatten van liefde voor de innerlijke geestelijke wereld en het begin van een nieuwe levensweg
4	As	4 mol	Innerlijke geestelijke beschouwing voert tot het licht van de innerlijke wereld
5	Des	5 mol	Contemplatie in het licht van de innerlijke wereld voert tot inzichten over wat in de geest wordt waargenomen
6	Ges	6 mol	Beleving op grond van de verworven inzichten
7	Ces	7 mol	Realisatie van de vereniging van het eigen wezen met de geestelijke wereld

Voor het onthouden van de 7 toonaarden van de mollenweg bestaat de volgende minder fraaie ezelsbrug: Friese Boeren Eten Alle Dagen Gortse Ces.

•Nina Simonestraat
Straatnaam die alleen voorkomt in Nijmegen, postcode 6541 EA-D: www.gaypnt.demon.nl/straatnamen/N.html
Vernoemd naar Eunice Kathleen Waymon (1933-2003), beter bekend als Nina Simone. Zangeres, schrijfster en pianiste. Voorvechtster voor gelijke burgerrechten in de Verenigde Staten. Ze heeft op het einde van de jaren tachtig van de vorige eeuw enige jaren in Nijmegen gewoond, in de Graadt van Roggenstraat. ( http://nl.wikipedia.org/wiki/Nina_Simone )

•Penny Lane
Straat in het Engelse Liverpool. Ooit het domein van de jochies Paul McCartney en John Lennon. Samen met George Harrison en Ringo Starr vormden zij de Beatles, die van 1962 tot 1969 actief waren. http://nl.wikipedia.org/wiki/The_Beatles 
Penny Lane is ook de titel van een - door McCartney geschreven - lied, waarin deze straatnaam maar liefst acht keer wordt genoemd. Dit lied verscheen in februari 1967  als single met twee A-kanten.
Voor tekst en melodie klik: http://www.beatles-lyrics.net/beatles-penny-lane.html De opname bevat een solo met een piccolotrompet van Martin Mason die hierom beroemd werd.
De straat is vernoemd naar James Penny, een naam uit de tijd van de slavernij. Een poging om daarom de straat om te dopen heeft geen succes gehad door het succes van de Beatles. Zie hoofdstuk 'Straatnaamgeving', deel 3, 'Anecdotes'.
Het succes van de Beatles met hun lied over Penny Lane, heeft als schaduwzijde de diefstal door fans van het straatnaambord. Zie hoofdstuk 'Straatnaamborden', deel 1 onder: "Diefstal van straatnaamborden".
Zie verder: http://en.wikipedia.org/wiki/Penny_Lane

•Pink Floydstraat
Straatnaam die alleen voorkomt in Lent, gemeente Nijmegen, postcode 6663 HK-N:  www.gaypnt.demon.nl/straatnamen/P.html
De straat is vernoemd naar de invloedrijke Britse rockband 'Pink Floyd', opgericht in 1964. ( http://nl.wikipedia.org/wiki/Pink_Floyd ).
In 1989 traden ze op in het Nijmeegse Goffertpark.

•Place Vieuxtemps
Straatnaam in het Belgische Verviers. Vernoemd naar de componist Henri Vieuxtemps (1820-1881) die aldaar werd geboren. Zie verder: http://www.keylin.com/viuxtmps.html. In Nederland is geen openbare ruimte naar hem vernoemd. Zijn Capriccio is - volgens Paul Witteman - zijn visitekaartje. Het is een compositie voor altviool. Altvioliste Esther Apituley gaf het een ereplaats in haar album Viola Voilà CC72165 (september 2006).

•Policestraat
Straatnaam die alleen voorkomt in Lent, gemeente Nijmegen, postcode 6663 HH-J: www.gaypnt.demon.nl/straatnamen/P.html#Policestraat
De straat is vernoemd naar de Britse popgroep 'The Police' (1977-1985):
( http://nl.wikipedia.org/wiki/The_police )
Nog voordat de groep grote bekendheid kreeg, stond ze op 22 maart 1977 al in Nijmegen op het podium van Diogenes.
De groep bestond uit Andy Summers (1942), Stewart Copeland (1952) en Sting; geboren als Gordon Matthew Sumner (1951). Blijkens een interview met laatstgenoemde door Rob Gollin in de kunstbijlage van de Volkskrant van 1 maart 2007, is 'The Police' recentelijk weer herenigd. Eind mei 2007 begint hun nieuwe tournee. En volgens diezelfde courant van 6 maart 2007 treden ze op donderdag 13 september 2007 op in de Amsterdam Arena.

•Queenstraat
Straatnaam die alleen voorkomt in Lent, gemeente Nijmegen, postcode 6663 HB-D: www.gaypnt.demon.nl/straatnamen/Q.html#Queenstraat
De straat is vernoemd naar de Britse rockgroep 'Queen', opgericht in 1970.
 ( http://nl.wikipedia.org/wiki/Queen )

•Rolling Stonesstraat
Straatnaam die alleen voorkomt in Almere, postcode 1311 JR-V en Lent, gemeente Nijmegen, postcode 6663 HP-S.
Vernoemd naar de invloedrijke Britse rockband 'Rolling Stones', opgericht in 1963.
( http://nl.wikipedia.org/wiki/Rolling_Stones ). In 1995 traden ze op in het Nijmeegse Goffertpark. (www.gaypnt.demon.nl/straatnamen/R.html )

•Straatnaambordjes Blues
Titel van cabaretlied van Harrie Jekkers. Zie: Adriaan van Ostadelaan

•Summertimeplein
Straatnaam die alleen voorkomt in Terneuzen: postcode 4533 AD. Zie ook Frank Koulensteeg. 'Summertime' is de titel van een bekend jazznummer uit de opera Porgy and Bess, van George Gerswin (1898-1937).

•Varkenmarkt
Straatnaam die slechts in vier Nederlandse plaatsen voorkomt: Dordrecht, Gorinchem, 's-Gravenhage en Utrecht. Bovendien nog in Haarlem met het voorvoegsel 'Friese'. En in Leiden met het voorvoegsel 'Oude'.
Gespeld als varkensmarkt, komt deze straatnaam daarentegen voor in achttien Nederlandse plaatsen.
De Utrechtse varkenmarkt is in de muziekwereld zeer bekend, sedert zich daar het door Remco Roovers en Taco Stronks geleide bedrijf MUSICO Reizen heeft gevestigd. ( www.musico.nl ) Dit bedrijf heeft op 1 januari 2002 het bedrijf Wolvekamp-Muziekreizen voortgezet.

•Wolverineslaan
Straatnaam die alleen voorkomt in Terneuzen: postcode 4533 AH. Zie ook Frank Koulensteeg. 'The Wolverines' was de naam van een van de eerste grote jazzbands, opgericht in de jaren twintig van de vorige eeuw in New Orleans door Bix Beiderbecke.

Links:
Componisten in Berkel en Roderijs:
http://www.draadloos.net/componistenbuurt/pages/straatnamen.htm